|
Kanyon Nedir ?
Kanyon, Dünya yüzeyinde nehirlerce oluşturulmuş derin vadi.
Bir çok kanyonu uzun süreli erozyonların yaylalar üzerinde oluşturduğu
bilinmektedir. Kanyon yapılarının iki yanlarındaki duvarlar, erozyon ve
aşınmaya dayanıklı sert kayalardan oluşur. Bunlar granit ya da kumtaşı gibi
oluşumlardır. Kanyon oluşumunda hızlandırıcı etkisi olan hava akımları kuru
alanlarda sulak bölgelere nazaran daha etkili olduklarından, kanyonlara bu tür
bölgelerde daha sık rastlanır. Sualtı Kanyonları adından da anlaşılacağı üzere,
deniz taban seviyesinde oluşan kanyon yapılarıdır. Karasal olanlarla hemen hemen
aynı özelliklere sahip olan ve genellikle nehir ağızlarında vücut bulan bu
yapıların oluşumlarında, sualtı akıntıları temel etkendir. Türkçe'ye Frenk
dillerden gelen Kanyon adı, kaynağı İspanyolca asıllı olan cañón sözüdür.
Bu doğal oluşumun en bilinen ve en büyük örneği Arizona'da bulunan Büyük
Kanyon'dur. Amerika Birleşik Devletleri'nin güney-doğu'sunda yer alan bu kanyon
arkeolojik önem taşır; bunun nedeni Amerika kıtasının ilk sahipleri olarak da
bilinen Kadim Pueblo Halkının bu çevrede geniş yerleşimler kurmuş olmasıdır.
Geniş bir kanyonun içinden akan bir nehir, duvarları jeolojik bir merdiveni
andıran kanyonlar oluştururabilir. Bunlar siperli nehir ((entrenched river))
olarak anılırlar zira bu tip nehirlerin akış yollarını değiştirmeleri epey
zordur. Colorado River ve Snake River (ABD kuzey-doğu) bu yapılara örnek teşkil
edebilecek iki nehirdir.
Kaynak :
Wikipedia.prg
|