|
Anıtkabir
Anıtkabir, Türk Kurtuluş Savaşı'nın ve inkılaplarının önderi ve Türkiye
Cumhuriyeti'nin kurucusu Mustafa Kemal Atatürk'ün, Ankara Anıttepe'de (eski
adıyla Rasattepe) bulunan anıt mezarıdır.1973'den beri İsmet İnönü'nün kabri de
Anıtkabir'dedir.
Mimari Özellikleri
'Anıtkabir Projesi'nde mozolenin kolonat üstünde yükselen tonoz bir bölüm
bulunmaktaydı. 4 Aralık 1951 tarihinde hükümet, şeref holünün 28 m lik
yüksekliğinin azaltılması ile yapının daha çabuk bitirilmesinin mümkün olup
olmadığını mimarlara sordu.
Mimarlar yaptıkları çalışmalar sonunda şeref holünü taş bir tonoz yerine, bir
betonarme tavan ile örtmenin mümkün olduğunu bildirdiler. Böylece tonoz yapının
zemine vereceği ağırlık ve bunun doğuracağı teknik mahzurlar da ortadan
kalkıyordu.
Anıtkabir yapımında beton üzerine dış kaplama malzemesi olarak kolay işlenebilen
gözenekli, çeşitli renklerde traverten, mozole içi kaplamalarında ise mermer
kullanılmıştır.
Heykel grupları, aslan heykelleri ve mozole kolonlarında kullanılan beyaz
travertenler Kayseri Pınarbaşı İlçesi'nden, kulenin iç duvarlarında kullanılan
beyaz travertenler ise Polatlı ve Malıköy'den getirilmiştir. Kayseri Boğazköprü
mevkiinden getirilen siyah ve kırmızı travertenler tören meydanı ve kulelerin
zemin döşemelerinde, Çankırı Eskipazar'dan getirilen sarı travertenler zafer
kabartmaları, şeref holü dış, duvarları ve tören meydanını çevreleyen kolonların
yapımında kullanılmıştır.
Şeref holünün zemininde kullanılan krem, kırmızı ve siyah mermerler Çanakkale,
Hatay ve Adana'dan, şeref holü iç yan duvarlarında kullanılan kaplan postu
Afyon'dan, yeşil renk mermer Bilecik'ten getirilmiştir. 40 ton ağırlığındaki
yekpare lahit taşı Adana'nın Osmaniye İlçesi'nden, lahitin yan duvarlarını
kaplayan beyaz mermer ise Afyon'dan getirilmiştir.
Türk mimarlığında 1940-1950 yılları arası, 'II. Ulusal Mimarlık Dönemi' olarak
adlandırılır. Bu dönemde daha çok anıtsal yönü ağır basan, simetriye önem veren,
kesme taş malzemenin kullanıldığı binalar yapılmıştır. Anıtkabir bu dönemin
özelliklerini taşımaktadır. Binanın mimarları Emin Onat ile Orhan Arda'dır. İlk
projede mozole iki katlı olara tasarlanmış, ancak ekonomik nedenlerle ikinci
katın yapımından vazgeçilmiştir.
Bu dönem özellikleri ile birlikte Anıtkabir'de Selçuklu ve Osmanlı mimari
özelliklerine ve süsleme öğelerine sıkça rastlanır.
Örneğin dış cephelerde, duvarların çatı ile birleştiği yerde kuleleri dört
yandan saran Selçuklu taş işçiliğinde testere dişi olarak adlandırılan bordür
bulunmaktadır. Ayrıca Anıtkabir'in bazı yerlerinde (Mehmetçik Kulesi, Müze
Müdürlüğü) kullanılan çarkıfelek ve rozet denilen taş süslemeler Selçuklu ve
Osmanlı sanatında da göze çarpmaktadır.
Bütün bu özellikleriyle yapıldığı dönemin en iyi örneklerinden biri olan
Anıtkabir yaklaşık 750.000 m² lik bir alanı kaplamakta olup, Barış Parkı ve Anıt
Bloku olarak iki kısma ayrılır.
Kaynak : Wikipedia.org
|