|
Belleğin Azmi - Salvador Dali
Salvador Domingo Felipe Jacinto Dalí y Domènech, kısaca Salvador Dalí (11
Mayıs 1904 – 23 Ocak 1989), İspanyol sürrealist ressam. Gerçeküstü eserlerindeki
tuhaf ve çarpıcı imgelerle ünlenmiştir. En iyi bilinen eseri olan Belleğin
Azmi,ni 1931'de bitirmiştir.
Dalí, ressamlığın yanı sıra heykelcilik, fotoğrafçılık ve filmcilikle de
ilgilenmiş, Amerikalı animasyoncu Walt Disney ile beraber yaptığı Destino adlı
kısa çizgi film, 2003'te "en iyi kısa animasyon filmi" dalında Oskar adayı
olmuştur.
Katalonya doğumlu olan Dalí, 711 yılında İspanya'yı fethetmiş olan Mağribiler'in
soyundan geldiğini iddia etmiş, "süslü ve cafcaflı olan herşeye, lüks hayata ve
doğu kıyafetlerine olan düşkünlüğünü" de "Arap kökeni"ne bağlamıştır.[1]
Dalí hayatı boyunca, sanatıyla olduğu kadar kadar eksantrik giyimi, davranışları
ve sözleriyle de dikkat çekmiş, bu durum kimi zaman, onun sanatını takdir
edenleri de etmeyenler kadar usandırmıştır.[2] Bu davranışların getirdiği kötü
şöhret, Dalí'nin geniş kesimlerce tanınmasını sağlamış ve eserlerine duyulan
ilgiyi artırmıştır. 1929'dan beri beraber yaşayan Dalí ve Gala, 1934'te bir
devlet nikâhıyla evlendiler. (1958'de bir Katolik düğünüyle nikâh
tazeleyeceklerdi.) Aynı yıl New York'da bir sergi açan Dalí, ABD'de büyük
sansasyon yarattı ve büyük üne kavuştu. 1936'da Londra Uluslararası Sürrealist
Sergisi'nde bir konuşma yapması istenince, sahneye eski tip hantal bir dalgıç
tulumu içinde çıktı. Tulumun beline mücevher işlemeli bir kama takmıştı; bir
elinde bir bilardo ıstakası tutuyor, diğer eliyle de bir çift kurtköpeğini
çekiştiriyordu.[8] Konuşma sırasında nefes almakta zorluk çekince, dalgıç
kıyafetinin başlığı çıkarıldı.
Dalí 1937'de Hollywood'a giderek zamanın meşhur komedyenleri Marx kardeşler ile
tanıştı, ve onlar için bir film senaryosu yazdı.[6] 1938 yazında ise Londra'da,
hayranı olduğu Sigmund Freud ile tanıştı ve ünlü psikoloğun birkaç portresini
yaptı. Tüm sürrealistler gibi Dalí de bilinçaltının dışavurumuyla ilgileniyor,
ve Freud'un bilinçaltı konusundaki yazılarını ilgiyle takip ediyordu.
1936'da başlayan ve tüm İspanya'yı kaosa sürükleyen İspanya İç Savaşı, 1939'da
General Francisco Franco'nun galibiyetiyle sona erince, Dalí yeni kurulan faşist
rejimi desteklediğini açıkladı.[9] Bunun üzerine, çoğunluğu Marksist olan, ve
Dalí'nin abartılı dikkat çekme çabalarından zaten hoşlanmayan sürrealistler,
Dalí'ye açıkça sırtlarını döndüler. Sürrealist grubun önderi Breton, Salvador
Dalí'nin isminden iğneleyici bir anagram çıkardı: Avida Dollars (Dolar
Heveslisi). Dalí ise cevap vermekte gecikmedi: "Le surréalisme, c'est moi!"
(Sürrealizm benim!)[6] Sürrealistler ve Dalí arasındaki çekişme, Dalí ölene
kadar devam edecekti.
1940'da Dalí ve Gala, tüm Avrupa'yı etkisi altına almaya başlayan II. Dünya
Savaşı'ndan kaçarak ABD'ye yerleştiler. Burada dokuz yıl kalacaklardı. 1942
yılında Dalí, Salvador Dalí'nin Gizli Hayatı isimli otobiyografisini yayımladı.
1945-46 yıllarında, Walt Disney ile beraber Destino, Alfred Hitchcock ile
beraber Spellbound filmlerinin yapımında çalıştı. 1947'de sürrealist bir Picasso
portresi yaptı.
Kaynak : Wikipedia.org
|